KAKS (Kat Alanı Kat Sayısı), diğer adıyla emsal, bir arsa üzerine toplam kaç metrekare kapalı inşaat yapılabileceğini gösteren imar değeridir. Arsa satın alırken ya da yatırım yaparken yalnızca arsanın büyüklüğüne değil, sahip olduğu emsal değerine de bakılması gerekir. Çünkü aynı büyüklükte iki arsa, farklı emsal değerleri nedeniyle çok farklı yapılaşma hakkına sahip olabilir.
KAKS (Emsal) Ne Anlama Gelir?
Emsal, arsa alanı ile yapılabilecek toplam inşaat alanı arasındaki oranı ifade eder.Temel hesaplama formülü:
Örneğin;Toplam İnşaat Alanı = Arsa Alanı × Emsal (KAKS)
- Arsa alanı: 800 m²
- Emsal (KAKS): 1.20
800 × 1.20 = 960 m²
Bu durumda arsa üzerine toplam 960 m² kapalı inşaat yapılabilir.
Yaygın Emsal Değerleri ve Yapılaşma Hakları
| Emsal (KAKS) | Genel Kullanım |
|---|---|
| 0.20 | Düşük yoğunluklu yapı |
| 0.30 | Kırsal yerleşim |
| 0.50 | Az katlı konut |
| 0.80 | Site ve konut projeleri |
| 1.00 | Standart konut alanı |
| 1.50 | Yoğun yapılaşma |
| 2.00 | Ticari ve karma kullanım bölgeleri |
[th]
500 m² Arsada Toplam İnşaat Hakkı
[/th][td]
100 m²
[/td][td]
150 m²
[/td][td]
250 m²
[/td][td]
400 m²
[/td][td]
500 m²
[/td][td]
750 m²
[/td][td]
1.000 m²
[/td]Emsal değeri tek başına kaç kat yapılacağını belirlemez. Kat adedi; imar planı, TAKS, yükseklik sınırı ve belediye plan notlarıyla birlikte değerlendirilir.
KAKS Nasıl Hesaplanır?
Hesaplama oldukça basittir.Örnek 1
- Arsa: 600 m²
- Emsal: 0.80
Toplam inşaat hakkı 480 m² olur.
Örnek 2
- Arsa: 1.000 m²
- Emsal: 1.50
Toplam yapılabilecek kapalı alan 1.500 m²'dir.
KAKS ile TAKS Arasındaki Fark
Bu iki kavram sıkça karıştırılır. Aslında birbirini tamamlayan iki farklı imar kriteridir.| Özellik | KAKS (Emsal) | TAKS |
|---|---|---|
| Gösterdiği değer | Toplam inşaat alanı | Zeminde oturum alanı |
| Hesaplama amacı | Yapının toplam büyüklüğü | Binanın arsada kaplayacağı alan |
| Kat sayısını doğrudan belirler mi? | Hayır | Hayır |
| Birlikte kullanılır mı? | Evet | Evet |
- TAKS: 0.30
- KAKS: 1.20
Emsal Değeri Arsa Fiyatını Etkiler mi?
Çoğu zaman evet.Aynı bölgede bulunan iki arsanın büyüklüğü eşit olsa bile, emsal değeri yüksek olan arsa daha fazla inşaat hakkı sunduğu için yatırımcılar tarafından daha değerli görülebilir.
Ancak fiyatı belirleyen tek unsur emsal değildir.
Değerlendirilmesi gereken diğer kriterler:
- İmar kullanım amacı
- TAKS oranı
- Maksimum bina yüksekliği
- Yol cephesi
- Altyapı durumu
- Konum
- Belediye plan notları
- Jeolojik uygunluk
Arsa Satın Almadan Önce Emsal Bilgisi Nereden Öğrenilir?
Bir arsanın emsal değeri aşağıdaki kaynaklardan öğrenilebilir:| Bilgi Kaynağı | Sağladığı Bilgi |
|---|---|
| Belediye İmar Müdürlüğü | Güncel emsal, TAKS ve plan notları |
| İmar Durumu Belgesi | Yapılaşma koşullarının tamamı |
| Parsel sorgulama sistemleri | Konum ve temel parsel bilgileri |
| Yetkili emlak danışmanı | Bölgesel değerlendirme ve yatırım analizi |
Emsal Değeri Değişebilir mi?
Evet.İmar planı revizyonları veya belediye meclisi kararları sonucunda bir parselin emsal değeri artırılabilir ya da düşürülebilir.
Bu nedenle eski tarihli bilgiler yerine güncel imar durumu esas alınmalıdır.
Yüksek Emsal Her Zaman Avantaj Sağlar mı?
Her zaman değil.Yüksek emsal daha fazla inşaat hakkı sunsa da;
- Bölgedeki talep,
- Kat sınırı,
- Otopark zorunluluğu,
- Çekme mesafeleri,
- Plan notları,
- İnşaat maliyetleri
Bu nedenle yalnızca emsal oranına bakarak yatırım kararı vermek doğru değildir.